Çocuðunuzun beslenmesinde sütten sakýn vazgeçmeyin! Çünkü bir yaþýndan itibaren her gün yarým litre süt içen çocuklarda kolesterol sorunu olmuyor. Ancak sütü mutlaka ýlýk içirin. Çünkü soðuk süt demir eksikliði anemisine neden olabiliyor.

* Beslenmenin çocuklardaki kalp hastalýðý üzerinde etkisi var mý?

Evet; beslenmenin çocukluk çaðýndan itibaren kalp hastalýðý üzerinde etkisi var. Çocukluktaki beslenme bozukluðu, ileriki yaþlarda kalp hastalýklarý riskini artýrabilir. Bunlar içinde en önemlisi koroner kalp hastalýklarý dediðimiz hiper tansiyon, kalp krizleri ve diyabet riskinin artmasý gibi sorunlardýr. 'Ateroskleroz' dediðimiz damardaki yaðlanma ve lipitlerin yüksek olmasý da hep çocukluk çaðýnda yanlýþ beslenme ile ilgili olarak ortaya çýkar. Bunlarýn bir kýsmý direkt olarak kötü beslenme sonucu ortaya çýkar. Bir kýsmý da kötü beslenme sonucu obezitenin geliþmesiyle kendini gösterir.

* Anne karnýndaki beslenme kalp hastalýðý nedeni olabilir mi?

Evet olabilir. Yapýlan araþtýrmalar; anne karnýndayken çok yaðlý diyetle beslenen bebeklerin ve gebenin kolesterolü yüksek olmasý durumunda anne karnýndaki bebeðin damarlarýnda da 'aterom' plaklarýnýn oluþabildiðini gösteriyor. Yani damarlarda yað plakalarý oluþuyor.

KÝLO ALDIRMAYIN!

* Düþük aðýrlýklý doðum ya da erken doðum kalp hastalýðý riskini yükseltir mi?

Bu çocuklarýn ileriki yaþlarda obeziteye daha çok yatkýn olduðu kanýtlandý. Aþýrý derecede beslenme riski oluþtuðundan, bu çocuklarda obezite riski yükseliyor. Bu da obezitenin getirdiði kalp damar hastalýklara zemin hazýrlýyor. Unutmayýn ki kilo aldýrmaya çalýþmak doðru deðil! Çünkü bu durumda çocuk saðlýklý beslenme oranlarýnda bozukluk oluyor. Aþýrý derecede karbonhidratlý ya da yaðlý beslenebiliyor. Çocuklarda yanlýþ beslenme erken yaþlardan itibaren oluþursa, damarlarda meydana gelen deðiþiklikler kronik bir süreç halinde yýllarca devam ediyor. Onun için çocuðun beslenmesi hayati önem taþýyor. Yanlýþ beslenen çocuðun dýþarýdan bakýnca kilolu görünmemesine aldanmamak gerekiyor. Çünkü damar duvarýnda bu hatalý beslenmenin sinsi izleri bulunuyor. Biz buna týp dilinde 'kronik enflamatuvar süreç' diyoruz. Bu durum çocuklarda sinsi sinsi ilerleyen gizli bir düþman gibidir...

* Anne sütüyle beslenmenin, çocuk kalp saðlýðý üzerine etkisi var mý?

Anne sütü dünyanýn en hafif ve en özellikli gýdasý. Bebek; anne sütüyle beslendiði zaman her þeyi dengeli olarak alýyor ve ayný zamanda organ ve damar koruyucu etkilerinden de yararlanýyor. Eskiden bir yaþýna kadar anne sütü öneriyorduk. Bunun dört ila altý ayý yalnýzca anne sütü þeklindeydi. Þimdi altý ay saf anne sütü, ondan sonra ek gýdalarla zenginleþtirilerek tamamlayýcý besin veriliyor. Çünkü bir yaþýndan sonra anne sütünün çok fazla besleyici özelliði yok; çocuk için yetersiz kalýyor ama organ saðlýðýný ve organlarýn hayatiyetini uzatýyor. Anne sütü, ileride nörolojik hastalýklarýn ortaya çýkma riskini azaltýyor. Bütün organlarýn hayatiyetini, dolayasýyla kalbin de hayatiyetini uzatýyor. Yine anne sütü ile beslenen çocuklarda çölyak, diyabet, alerjik hastalýklar ve safra kesesi hastalýklarý daha az görülüyor. Hipertansiyon ve obezite de anne sütü ile beslenen çocuklarda daha azdýr. En önemlisi de enfeksiyonlar daha az görülür. Ayrýca anne sütünün böbrek yükü çok azdýr.

* Mama ile beslenen çocuklarda ne gibi saðlýk riskleri doðabilir?

Mama eðer aþýrý derecede verilirse çocuk aniden kilo alýr ve bunun da bazý zararlarý ortaya çýkar. Çünkü anne sütü ile beslenirken çocuklarýn yað hücrelerinde aþýrý derecede hacim artmasý olmaz. Ama mamayla beslenirse yað hücrelerinin hem hacmi hem de sayýsý artar. Bu da obezite için en önemli kriterdir. Ayrýca anne sütünde büyüme faktörleri vardýr; bir mamaya her þeyi koyabilseler bile bu büyüme faktörlerinin konulmasý mümkün deðil. Anne sütü ile beslenen çocuk daha çeviktir, IQ'su daha yüksektir. Anne sütünün avantajlarý ileriki yaþlarda ortaya çýkar. Dünyanýn en pahalý ilaçlarýndan biri olan 'Ýnterferon' diye bir ilaç var; viral enfeksiyonlara karþý çocuðu korur ve kanser tedavisinde de yeri vardýr. Ýþte bu ilacýn içeriði anne sütünde doðal olarak vardýr ama mamada yoktur!

* Beslenme, kaç yaþýndan sonra kalp hastalýðý sorunu doðurur?

Annede, babada ve ailede kalp hastalýðý ve kolesterol varsa, bu çocuðun 2 yaþýndan itibaren kolesterol ölçümleri yapýlmalý. Burada, ailedeki kalp hastalýðý olanlarýn yaþý da çok önemli.

* Çocuklarýn mutlaka yemesi gereken gýdalar var mý?

Çocuklarýn hazýr meyve sularý veya asitli içecekler yerine taze sýkýlmýþ meyve sularý veya süt içmeleri gerekir. Süt; kolesterol yapýmýný engeller. Ayrýca sütte kalsiyum da yüksek olduðu için kolesterolü düþürücü etki yapar. Ortalama yarým kilo kadar süt, bir yaþýndan itibaren bir çocuk için uygundur. Bunun yanýsýra 250 CC'lik süt ürünü olabilir; kahvaltýda yediði peynir, ekstra yediði bir kase yoðurt ve bir de sütlü tatlý gibi... Yalnýz sütün ýlýk verilmesi gerekli. Çünkü eðer soðuk içerse baðýrsakta mikroskopik kanamalar olabileceði için demir eksikliði anemisi ortaya çýkabilir. Çocuðun eðer özel bir hastalýðý yoksa sütten vazgeçmeyelim; çocuk obezite riski taþýyorsa bile yaðý alýnmýþ süt içebilir. Ailede koroner arter riski olsa bile bir çocuða iki yaþýndan önce light gýdalar, ürünler verilmemeli. Ama iki yaþýndan sonra verilebilir. Çocuðun büyüme ve geliþmesi için sütün içindeki büyüme faktörlerini almasý gerekli.

TÜRK KAHVALTISI YAPIN!

* Süt dýþýnda neler yemelerini öneriyorsunuz?

Ýki yaþýna kadar fýndýk kadar tereyaðý veriyoruz; beyin, göz ve sinir sistemi geliþmesi için buna ihtiyaç var. Çocuklar altýncý aydan sonra ceviz ve fýndýk yemeliler. Kahvaltýsýnýn içine toz halinde karýþtýrýlarak da verilebilir. Beþ yaþýndan sonra da mutlaka 5-6 fýndýk, 5-6 bedem yemeli. Bizim geleneksel Türk kahvaltýlarý çok saðlýklýdýr; omega-3 yönünden çok zengindir..

* Bebeði olan ve ek gýdalara geçen annelerin dikkat etmesi gereken püf noktalarý var mý?

Bebeðin beslenmesinde sebze çorbasý öneriyoruz. Buharda piþmiþ koyu yeþil yapraklýlar tavsiye ediyoruz. Yedinci aydan itibaren bir diþ sarýmsak ve yeþil soðan koydurtuyoruz. Bir bebeði n0-50 yaþýný düþünerek büyütmek gerekli! Brokoli, semizotu ve ýspanak çok faydalý. Sebze çorbasýna katýlan domatesin kabuklu konmasý gerekli. Et, tavuk ve balýðýn mutlaka sebze ile piþmesi gerekiyor. Çünkü et suyunun besin deðeri yoktur, yalnýzca lezzet verir. Daha iyi damar, daha iyi kalp saðlýðýna sahip olmasý için ve omega-3 dengesi açýsýndan bir çocuk, erken bebeklik döneminden baþlayarak haftada iki gün mutlaka balýk tüketmeli.

* Zayýf ve geliþme geriliði olan çocuklar mý yoksa obez olan çocuklar mý kalp hastalýðý açýsýndan daha riskli?

Ýkisi de olabilir. Eðer çocuk çok zayýfsa doðuþtan bir kalp hastalýðý olabilir. Doktorun üzerinde durmasý gerekli. Kalbin mutlaka 5 odakta dinlemesi gerekli. Geliþmeyen çocuklarda doðuþtan kalp hastalýðý mutlaka olmaz ama yine de þüphelenilmeli.

Funda Çatar [Linkleri görebilmeniz için kayitli üye olmaniz gerekmektedir. [url=register.php">Üye olmak için lütfen tiklayiniz.[/url]]sayfasýndan alýnmýþtýr.