Cips çocuklarýn geleceðini karartýyor!







Uzmanlar uyarýyor: Patates cipsi kalp rahatsýzlýklarý, obezite ve kanser riskini artýrýyor. Çocuklarýn geleceðini karartýyor



Dünya Saðlýk Örgütü ile Amerikan Gýda ve Ýlaç Kurumu’na göre bir yetiþkinin günde en fazla 6 gram tuz almasý, 65 gram yað tüketmesi gerekiyor. Yani günde 2 paket cips yiyen bir çocuk bu oranlarý fazlasýyla aþýyor!



Tüm çocuklarýn bayýldýðý patates cipsi, aslýnda bu minik vücutlar için zehirden farksýz. Dünya Saðlýk Örgütü ile Amerikan Gýda ve Ýlaç Kurumu’nun (FDA) verileri günde 2 paket cips yiyen bir çocuðun, bir yetiþkinin bile almamasý gereken oranda yað ve tuz tükettiðini gösteriyor. Bu iki kurumun uzmanlarýna göre, günde ortalama 2000 bin kalori alan bir yetiþkinin en fazla 65 gram yað tüketmesi gerekiyor. Üstelik bu toplam yað miktarýnýn içinde, kalbe zararlý olan doymuþ yað oranýnýn 20 gramý aþmamasý gerekiyor. “Sigara kadar tehlikeli olan” trans yaðlarýn ise hiç tüketilmemesi vurgulanýyor. Dünya Saðlýk Örgütü uzmanlarý ayrýca bir yetiþkinin günde en fazla 6 gram tuz almasý gerektiðini söylüyor. Bu oran, çocuklarda 3 grama kadar iniyor.



Trans yað deposu

Oysa çocuklarýmýzýn tükettiði 100 gramlýk bir paket patates cipsinde 25-33 gram arasýnda yað bulunuyor. Türkiye’de satýlan patates cipslerinin üzerinde belirtilmediði için hangi oranda doymuþ ve trans yað kullanýldýðýný öðrenemiyoruz. Ancak Ýngiliz Kalp Vakfý’nýn (BHF) verilerine göre, 100 gramlýk patates cipsindeki doymuþ yað oraný 10, trans yað oraný ise 3 grama kadar çýkabiliyor. Tuz oraný da 3 grama kadar yükseliyor. Bir baþka deyiþle günde 100 gramlýk iki paket cips yiyen bir çocuk, aslýnda bir yetiþkin almasý gereken yað ve tuz oranýný tüketmiþ oluyor.



Kalp, felç, kanser riski

ABD’deki California Üniversitesi’nin araþtýrmasýna göre de, doymuþ yað tüketimi günlük 20 gramý aþtýðýnda obezite riski yüzde 80 ve kalp rahatsýzlýklarýna yakalanma riski yüzde 60 yükseliyor. Trans yað ise damarlarda týkanmaya yol açarak kalp rahatsýzlýklarýna yakalanma riskini 2 kat artýrýyor. “Tuza karþý mücadele” (WASH) adlý bir kampanya baþlatan Dünya Saðlýk Örgütü, “Tuz tüketimi 3 gramý aþtýðýnda kalp krizi ve felç riski iki kat artýyor” uyarýsýný yapýyor. Patates cipsinin yaðda kýzartýlmasý sýrasýnda ortaya çýkan “akrilamid” adlý maddenin kansere yol açtýðýna yönelik bilimsel tartýþmalar sürüyor.



Cips yemek, yað içmekten farksýz

ÝngÝlÝz Kalp Saðlýðý Vakfý (BHF) çocuklarýn cip tüketimini azaltmak için “Cips yemek yað içmekten farksýzdýr” sloganýyla bir kampanya baþlattý. BHF’ye göre 35 gramlýk cips paketinde 2.5 çay kaþýðý yemeklik yað kullanýlýyor. Ülkede cipslerde kullanýlan yað ile günde iki Olimpik yüzme havuzu doldurulabiliyor. Dünyada her yýl 36 milyar paket patates cipsi satýlýyor.



McDonald’s besin tablosu koyacak ama VATAN’IN fast food ürünlerinin paketlerinde zararlý doymuþ ve trans yað oranlarýna iliþkin bilgi verilmemesi haberinin ardýndan McDonald’s Türkiye bir basýn açýklamasý yayýnladý. Açýklamada, McDonald’s, beslenme deðerleri bilgilerini, 2006 yýlýndan itibaren ürün paketleri üzerinde de duyurmaya baþlama kararý aldýðýný söyledi. “2006’da öncelikle, restoranlarýn en yoðun bulunduðu 9 ülkede (Amerika, Kanada, Ýngiltere, Almanya, Fransa, Rusya, Japonya, Çin ve Avustralya ) ile diðer tüm Avrupa ülkelerinde uygulanmaya baþlayan etiketleme sisteminin 2007 yýlýnýn Kasým ayýnda uygulamaya baþlayacaðý” vurgulandý. McDonald’s, Türkiye için Kasým 2007’nin baþlangýç tarihi olarak belirlenmesinin nedenini “ABD merkezden onayýnýn alýnmasý, ambalaj üreticilerinin gerekli tasarým ve alt yapý çalýþmalarýný yapmalarý, tasarýmlarýn ABD merkezince onaylanmasý, baský hazýrlýklarý ve üretim” ifadeleriyle açýkladý.



Tabloda eksikler var

Ancak McDonald’s basýn açýklamasýna ek olarak gazetemize gönderdiði taslak besin tablosu örneðinde, ABD’deki uygulamaya oranla ciddi farklýlar göze çarpýyor. “Günlük McDonald’s ihtiyacýnýz” baþlýklý tabloda ürünün içeriðindeki, kalp ve damar saðlýðýna zararlý olan doymuþ ve trans yaðlar gösterilmiyor. Sadece toplam yað miktarý veriliyor. Umarýz, McDonald’s tablonun nihai halinde, tüketici için son derece önemli olan trans yað ve doymuþ yað oranlarý eklemeyi ihmal etmez.



TÜBÝTAK: Cipste kanserojen var

TürkÝye Bilimsel ve Teknik Araþtýrmalar Kurumu (TÜBÝTAK), gýda ürünleriyle ilgili kanser taramasýnda Türkiye’de 20 çeþit ürünü piyasadan tesadüfi yöntemle toplayýp inceledi. Bu ürünleri kapsayan ev yemekleri, kavrulmuþ çerez, fýrýncýlýk mamulleri, cipsler, kahve, bisküvi, kraker, çikolata, bebek mamalarý, patates kýzartmalarý, Türk tatlýlarý, ýzgara, kebap, döner ve köfte gibi gýdalardan oluþan yaklaþýk 50 gýdayý da analiz etti. Araþtýrmanýn ilk aþamasýnda yüksek ýsýya maruz kalan cips, kraker, bebe bisküvisi, kavrulmuþ çerezlerde yüksek oranda kanserojen ’akrilamid’ maddesi tespit edildi. Kurum kesin sonuçlarý temmuzda açýklayacaðýný söyledi.



Akrilamid nedir?

Akrilamid; yüksek ýsýda besinlerde çýkan vücuda zararlý kimyasal bir madde. Yüksek ýsýda protein ile þeker kimyasal reaksiyona girip ‘akrilamid’i doðuruyor. Bu madde plastik sanayiinde kullanýlýyor. Sigarada kansere yol açtýðý sanýlan maddeler arasýnda akrilamid de bulunuyor.



Kalp krizini tetikliyor

* Prof. Dr. Sebahattin Ateþal (MedikalPark Hospital Kardiyoloji Klinik Þefi): Cipslerin içerdikleri yaðlar damar sertleþtirici özelliklere sahip. Bu da damar týkanýklýklarýna neden oluyor. Kalbi besleyen damarlar olumsuz etkilendiði için kalp fazla çalýþýyor ve kalp krizleri ortaya çýkýyor.



Zararý anlatýlmalý

* Dilara Koçak (Beslenme uzman): Aþýrý cips tüketimi dengesiz bir beslenme þekli. Çocuklarýn kalsiyum ve proteine; vitamin minerallere ihtiyacý var. Her gün köfte, tavuk veya balýk, süt veya ayran meyve ve sebze tüketilmeli. Çocuða yasak koymak yerine yediklerini dengeli hale getirmeyi öðretmek önemli.