Anne sütü ve saðýlmasý







Anne Sütü ve Sütün Saðýlmasý



Hazýrlayan: Uzman Diyetisyen Þeniz Ilgaz

Saðlýk Bakanlýðý Ana Çocuk Saðlýðý ve Aile Planlamasý Genel Müdürlüðü





Anne sütünün bazý durumlarda saðýlarak bebeðe verilmesi gerekebilir. Özellikle sütü olduðu halde bebeðinden ayrý kalmasý gereken anneler, çalýþan anneler ya da herhangi bir nedenle sütünü bebeðine veremeyen annelerin desteklenmesi ve bilgilendirilmesi gerekir.



Süt saðýlmasý þu durumlarda yararlýdýr:



Týkanýk (þiþ) memeyi rahatlatmak,

Kanal týkanýklýðýný ya da süt birikmesini tedavi etmek,

Çökük bir meme baþýndan emmeyi öðrenene kadar bebeði beslemek,

Emmeyi düzenlemede zorluk çeken bir bebeði besleme,

Memeyi istemeyen bir bebeði emmekten hoþlanmayý öðreninceye kadar beslemek,

Düþük doðum aðýrlýklý ve ememeyen bir bebeði beslemek,

Yeterli ememeyen bir hasta bebeði beslemek,

Anne ya da bebek hasta ise sütün kalanýný saklamak,

Annesi iþe gittiðinde bebeði için süt býrakacaðý zaman, Anne bebeðinden uzakta iken süt akmasýný önlemek,

Bebeðin çok dolu bir memeyi almasýný kolaylaþtýrmak,

Sütü doðrudan bebeðin aðzýna saðmak,

Meme ucu ve meme çevresindeki kahverengi bölgeyi kurutmak ve yara olmaktan korumak.

Sütün saðýlmasý, annenin emzirmeye baþlamasýna ya da bunu sürdürmesine yardým gereken pek çok durumda yararlýdýr. Bütün emziren annelerin süt saðmayý öðrenmesi gereklidir. Böylece gereksinim duyduklarýnda anneler ne yapacaklarýný bilecekler ve gerek iþe gittiklerinde gerekse bebeklerinden ayrý kalmalarý gerektiðinde ve yukarýdaki gibi pek çok nedenle karþý karþýya kaldýklarýnda sütlerini saðarak, süt oluþumunun ve emzirmenin sürekliliðini saðlayacaklardýr.

Elle saðma, sütü saðmak için en iyi yoldur.

Herhangi bir alet gerektirmez ve anne her yerde, her zaman yapabilir. Süt saðýlmadan önce ellerin iyice yýkanmasý çok önemlidir.

Temel nokta her kadýnýn sütünü kendisinin saðmasýdýr. Çünkü baþka birisi denerse aðrýyabilir.

Saðýlan anne sütü, iyice yýkanmýþ ve kaynatýlmýþ suda bekletilen temiz bir geniþ aðýzlý fincan ya da bardaða saðýlabilir.



Sütü saðmak için "elle saðma" dýþýnda birkaç yöntem daha vardýr. Bunlardan þýrýnga pompasý ile saðma da yine annelere gösterebileceðiniz ve kolayca uygulanabilecek bir yöntemdir. Þýrýnga pompasý lastik hazneli pompadan daha kullanýþlýdýr, temizlenmesi ve sterilize edilmesi de daha kolaydýr. Elektrikli pompalar ise genellikle hastanelerde yeðlenir.



Enjektör Pompa Ýle Süt Saðma

Aðýz kýsmýndaki lastiðin iyice bükülebilir durumda olduðundan emin olun,

Huni kýsmýný meme ucunun üstüne yerleþtirin,

Hava sýzýntýsý olmayacak þekilde tüm çevre derisine sýkýca temas ettiðinden emin olun,

Dýþ silindir aþaðýya çekin, meme ucu huninin içine doðru çekilecektir,

Dýþ silindiri býrakýp sonra yeniden aþaðýya çekin, 1-2 dakika sonra süt akmaya baþlar ve dýþ silindirde birikir,

Süt akmasý durunca, lastiði gevþetin, sütü boþaltýn ve olayý yineleyin.



Bir anne ne sýklýkla sütünü boþaltmalý?

Sütün saðýlma nedenine baðlýdýr ama genellikle çocuk emmek istedikçe yapýlmalýdýr.



Anne sütünün oluþumunu ve devamýný saðlayarak düþük doðum aðýrlýklý ya da yeni doðmuþ bir bebeði beslemek için,

Süt ilk günde, olanaklý ise doðumdan ilk altý saat içinde saðýlmaya baþlanmalý,

Süt, bebek istedikçe verebilecek miktarda saðýlmalý,

Hasta bir bebeðe yeterli sütü saðlamak için en az her üç saatte bir saðma yapýlmalý,

Süt bir iki hafta sonra azýlýyor gibi ise süt üretimini arttýrmak için süt bir iki gün sýk (her yarým saatte bir ya da saatte, geceleri ise en az her üç saatte bir) saðýlmalý,

Anne iþe gittiðinde bebeðine süt býrakmak istiyorsa, iþe gitmeden önce olduðunca çok memeyi boþaltmalý, ayrýca iþte de saðmalý,

Ýþ yerinde süt akmasý ya da týkanýk meme oluþumunu önlemek için gerektiði kadar boþaltmalý.

Saðýlmýþ Sütün Saklanmasý

Saðýlmýþ süt bardaðýnýn ya da kabýnýn üstünü kapatýlýr. Evin en soðuk yerine konulur.

Süt bebeðe verilmeden önce kaynatýlmaz ya da ýsýtýlmaz. Isý sütteki birçok anti-mikrobik etmenleri yok eder.

Saðýlmýþ anne sütü dýþarýda inek sütünden daha uzun dayanabilir, çünkü içinde antimikrobik etmenler vardýr.

Sýcak iklimde ve buzdolabý dýþýnda bile mikroplar saðýlmýþ anne sütünde en azýndan 8 saat üremezler. Bebeðe bir iþ günü boyunca verilebilir. Buzdolabýnda ise 24 saat bozulmadan anne sütü saklanabilir.