Dolar neden yükselmiyor?
Dönemin Cumhurbaþkaný Ahmet Necdet Sezer, Anayasa kitapçýðýný bir fýrlattý dolar o dönemin parasý ile bir gecede 700 liradan 1.200 liraya yükseldi.
Dolarýn ateþini Merkez Bankasý ne yaptýysa söndüremedi, bu çaresizlik dolarý 1.750 liraya kadar sürükledi.
O gün bu gündür bu olay Türk halkýnýn bilincinde yer almýþtýr.
Her siyasi krizde hemen döviz büfesine koþar ve ya dolar ya da euro alýr.
Ancak þimdi aldýðý ile kalýyor ve 2 gün sonra zararýna satýyor.
Ýþte son dönemde en çok karþýlaþtýðým sorulardan biri de bu konu ile ilgili:
Döviz neden yükselmiyor?
Eskiden bazý kiþiler ortalýkta dolaþýrdý “Eylül’de dolar patlayacak” derdi.
Þimdi o þom aðýzlýlar bile yok oldu.
Paþalar evinden polis zoru ile alýnýyor, Genelkurmay bütün kuvvet komutanlarý ile toplantý yapýyor, herkes soluðunu tutmuþ büyük krizi izliyor.
Döviz cephesinde hiçbir þey yok!
1-2 liralýk bir artýþ panikçilerin alýmýndan kaynaklanýyor.
Ermeni tasarýsý Amerika’da oylanýyor ve kabul ediliyor.
Türkiye öfke kusuyor Amerika’ya. Büyükelçisini geri çekiyor. Ortalýk toz duman.
Dövizde týk yok.
Anayasa taslaðý hazýrlanýyor. Siyasi arena toz duman. Erken seçim konuþuluyor. Eskiden Meclisteki iki odacýnýn bile erken seçimi konuþmasýndan yükselen döviz yine yükselmiyor.
Türkiye’nin onca cari açýðýna raðmen döviz düþüyor.
Son bomba, Türkiye yýllardýr yapýlamayaný yaptý. IMF’ye “evine dön” dedi.
Bu rest, dövizde en az yüzde 30 bir artýþa tekabül etmesi gerekiyordu.
Döviz düþtü!
Bu davranýþ þeklini iktisat ilmi ile açýklamak mümkün deðil.
Ta ki tek bir ayrýntýyý yakalayana kadar:
Türkiye’de faaliyet gösteren yabancý þirketlerin kâr transferi olayý.
Türkiye son 10 yýlda ne bulduysa sattý. Cumhuriyet tarihinin en büyük satýþýný yaptý.
Kemal Sunal ve Þener Þen’in Züðürt Aða filminde olduðu gibi. Bu filmde Þener Þen, köy halkýný da baþ olarak sayýp yeni aðaya satýyordu.
AKP bu konuda insaflý davrandý bizi yabancýlara satmayýp, sadece fabrikalarýmýzý bütün milli tesislerimizi sattý.
Aðzýndan her zaman “Milli Sanayi” kelimesi düþmeyen Erbakan Hoca’nýn talebeleri tüm millileri yabancý yaptý.
O yabancýlar özelleþtirme adý altýnda satýn aldýklarý tesislerden kazandýklarýný artýk ülkelerine götürüyorlar.
Ýktisatta buna “Kâr Transferi” deniliyor.
Komünsit bakýþ açýsýyla da “Sömürü Transferi”.
Siz bu olaya ister kâr transferi, ister sömürü transferi deyin ama Türk þirketlerini alan yabancýlar 4.5 yýlda 5.1 milyar dolar kâr transferi yaptý. Üstelik bu rakamlar son iki yýlý içermiyor. Onlarý da eklediðinizde korkunç rakamlar çýkýyor.
Yabancýlar her yýl Türk parasý olarak yaptýðý kazancý transfer için mecburen dövize çeviriyor. Satýn alacaðý dövizdeki 1 liralýk artýþ bile yabancý þirketin kârýnýn azalmasýna neden olacaktýr.
Bu nedenle Türkiye’de faaliyet gösteren yabancý þirketler dövizin yükselmesine izin vermiyorlar. Þimdi dövizin neden yükselmediðini anladýnýz mý?..