Teþekkur: 
Beðeni: 
GÖgÜs KanserÝ
LOBÜLLERÝ YA DA SÜT KANALLARINI OLUÞTURAN HÜCRELERÝN KONTROLSÜZ ÇOÐALMASIYLA GELÝÞÝR VE KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN KANSER TÜRÜDÜR. KADINLARDA KANSERE BAÐLI ÖLÜMLERDE ÝSE AKCÝÐER KANSERÝNDEN SONRA ÝKÝNCÝ SIRADADIR.
Meme kanseri gerçekten de yýllardan beri kadýnlarýn korkulu rüyasý olmuþtur ve olmaya da devam edecektir. Çünkü dünyada yapýlan istatistikler meme kanserinin ne kadar vahim boyutlarda fazla olduðunu göstermektedir. Meme kanseri kadýnlarýn en sýk görülen tümörlerinden bir tanesidir.
MEME KANSERÝ BÝRÇOK ÜLKEDE KADINLARIN EN KORKULU SAÐLIK SORUNU OLMA ÖZELLÝÐÝNÝ TAÞIMAKTADIR. GÜNÜMÜZDE ABD'DE 8 KADINDAN BÝRÝ AVRUPA ÜLKELERÝNDE 10 KADINDAN BÝRÝ MEME KANSERÝNE YAKALANMAKTADIR.
Türkiye’de bu konuda yeterli istatistikler yok. Fakat Avrupa Birliði'nde yapýlan istatistiklerde Ýtalya’yla örnek aldýðýmýzda Türkiye’de her sene 30.000 kadýnýn meme kanseri olacaðý istatistikleri doðmaktadýr. Dünyada her 11 dakikada bir kadýn meme kanseri nedeniyle ölmektedir, her 3 dakikada bir kadýn meme kanseri nedeniyle bugün kliniklerde teþhis konulmaktadýr.
BAZI ÖZELLÝKLERÝ TAÞIYAN KADINLARDA MEME KANSERÝ DAHA SIK GÖRÜLMEKTEDÝR. BU ÖZELLÝKLERE RÝSK FAKTÖRLERÝ DENÝR. BU RÝSK FAKTÖRLERÝNÝ TAÞIYAN KÝÞÝLERÝN MUTLAKA MEME KANSERÝNE YAKALANACAKLARI SÖYLENEMEZ. SADECE BU FAKTÖRLERÝ TAÞIMAYANLARA GÖRE DAHA FAZLA MEME KANSERÝNE YAKALANMA OLASILIKLARI VARDIR.
En önemli risk faktörünün yaþ olduðunu görüyoruz. Meme kanseri yaþla ilerleyen bir hastalýktýr. 40 yaþýndan sonra risk artmaya baþlar 55 yaþlarýnda bir pik yapar. En sýk görülen yaþ 55-60 yaþ arasýndadýr. Yine diðer bir risk faktörü yakýn akrabalarýnda özellikle kýz kardeþinde, annesinde meme kanseri görülenlerde bu risk 3-4 misli daha fazla artmýþtýr. Daha önce yine bir memesinde meme kanseri görülen kiþilerde diðer memede meme kanseri görülme riski de 4 misli daha fazladýr. Hiç doðum yapmamýþ olmak, hiç emzirmemiþ olmak yine meme kanseri riskini artýrmaktadýr. Bir kadýn ne kadar çok östrojen hormonuna maruz kalýr ise, o kadar meme kanseri riski yine artmaktadýr. Nedir östrojen hormonuna maruz kalmak, âdetini erken görmek veya geç menopoza girmek. Yani ne kadar siklus sayýsý artarsa o kadar meme kanserine daha yatkýnlýðý artar. Özellikle doymuþ yaðlardan fazla beslenmek, menopoz döneminde aþýrý kilo almak, doðum kontrol hapý kullanmak. Aslýnda doðum kontrol hapý çok tartýþmalý bir konu, birçok müellif buna katýlmasa da yine de doðum kontrol hapý kullananlarda biraz daha sýk görüldüðü bazý yayýnlarda belirtiliyor. Yine östrojen hormon tedavisi görmek -ki en çok menopozal kadýnlarda- menopoz þikâyetlerinin ortadan kaldýrýlmasý için jinekologlarýn kullandýðý östrojen destek tedavileri de yine meme kanseri riskini 2 ile 3 misli arasýnda artýrýyor. Ama bir þeyi burada vurgulamak istiyorum, bunlar risk faktörleridir. Bunlar kanser yapýcý nedenler deðildir. Bunlarý kullananlarda kanser biraz daha fazla görülüyor. Dolayýsýyla zaten bir korkulu rüya olan meme kanserinde bayanlarý da bu þekilde korkutmak istemiyoruz. Ama bunlarýn risk faktörü olduðunu da bilmelerinde fayda var.
ÞÝÞMANLIÐIN AZALTILMASI, ALKOLDEN UZAK DURMA, DÜZENLÝ EGZERSÝZ, SEBZE VE MEYVENÝN BOL TÜKETÝLMESÝ GÝBÝ BASÝT ÖNLEMLER ÝLE MEME KANSERÝ RÝSKÝ %30-40 ORANINDA AZALTILABÝLMEKTEDÝR.
Maalesef bugün meme kanserini %100 önlemek mümkün deðildir. Ama bazý önlemler alarak meme kanseri riskini azaltabiliriz. Bunlar bizim yapabileceðimiz dengeli beslenmek, yaðlardan az beslenmek, sebze aðýrlýklý, C vitamininden zengin, anti-oksidanlar içeren besinlerle beslenmek, stresi mümkün mertebe azaltmak, spor yapmak, emzirmek. Bunlar sayesinde meme kanseri %30-40 oranýnda azalýr.
MEME KANSERÝ ÝLK ORTAYA ÇIKTIÐINDA HERHANGÝ BÝR BELÝRTÝSÝ OLMAYABÝLÝR. ÖRNEÐÝN MEME KANSERÝ ERKEN DÖNEMDE AÐRIYA YOL AÇMAMAKTADIR. KANSER ÝLERLEDÝKÇE VE KÝTLE BÜYÜDÜKÇE BELÝRTÝLER ORTAYA ÇIKAR.
Meme kanserinin belirtisinde ilk göze çarpan bulgu memede kitle. Bu kitle genellikle aðrýsýz, sert, birden bire ortaya çýkmýþ, alttaki dokulara ve yahut da cilde kýsmen fikse dediðimiz sabitlenmiþ, düzensiz bir kitledir bu. Memede görülen kitlelerin genelde %3-4’ü ancak biz kanser olarak rastlýyoruz. Fakat hastalara özellikle belirtiyoruz, eðer aðrýsýz, sert, yeni çýkmýþ bir kitleyle karþýlaþýrsanýz mutlaka bir an önce doktora görünün. Çünkü kitle, gerçekten önemli bir bulgu. Yine bir diðer belirti meme cildindeki deðiþiklikler. Memenin kýzarýk, ödemli, noktasal çekilmeler gösterir portakal kabuðu manzarasý almasý, damarlanmalarýn artmasý, morarma gibi belirtiler yine meme kanserin öncü belirtilerinden bir tanesi olabilir. Her iki meme az da olsa simetriktir. Memelerde asimetri meydana gelmesi, birinin diðerine nazaran daha farklý bir þekilde geliþmesi yine meme kanserinin belirtilerindendir. Meme baþýnda tekrar asimetri meydana gelmesi, yukarý kaymasý, çöküntü meydana gelmesi bunlar da meme kanseri belirtilerinden bir tanesidir. Keza meme baþýndan akýntý olmasý, koltuk altýnda kitle tespiti, meme kanseri belirtilerindendir. Aðrý pek olmaz denir meme kanserinde, nispeten doðrudur bu, fakat vakalarýn %10’nda çok sýzý þeklinde, sancý þeklinde bazen aðrý da görülebilir
ERKEN TEÞHÝS ÝÇÝN HER KADININ AYIN BELÝRLÝ BÝR GÜNÜ KENDÝSÝNÝ MUAYENE ETMESÝ GEREKÝR. EÐER HALA REGL OLUYORSANIZ, ADET PERÝYODUNDAN BÝR KAÇ GÜN SONRA KONTROLÜ YAPMALISINIZ. EÐER MENOPOZA GÝRDÝYSENÝZ HER AY BELLÝ ZAMANLARDA KONTROLÜ YAPABÝLÝRSÝNÝZ. HER AY DÜZENLÝ OLARAK KENDÝSÝNÝ MUAYENE EDEN BÝR KADIN, MEMESÝNDE ORTAYA ÇIKAN BÝR KÝTLEYÝ ÇOK DAHA ERKEN FARK EDER.
Meme muayenesi ilk önce görsel olarak yapýlýr, ayna karþýsýnda yapýlýr ve þahýs her iki memesinin de simetrisini kontrol eder. Meme baþýnda herhangi bir çekilme, kýzarma, renk deðiþikliði, þiþlik olup olmadýðýný görür. Görsel olarak hiçbir þey bulunmadýktan sonra, sol kol yukarýya doðru kalkar, sað elin içiyle, dairesel hareketlerle meme baþýndan baþlayarak bütün memeyi kaplayan bir þekilde ki biz sabun ve ýslak bir temasýn daha etkili olabileceðini düþünüyoruz. Bu þekilde dairesel hareketlerle memesinde bir þey var mý yok mu, eline bir þey geliyor mu diye kontrol eder. Ayný þekilde sað elini yukarýya kaldýrarak yine sol memesini bu þekilde dairesel hareketlerle kontrol eder, meme baþýnda bir akýntý olup olmadýðýný kontrol eder, koltuk altlarýný keza bu muayene esnasýnda kontrol eder. Bunu her ay yaparsa, geliþmeleri çok yakinen ve bir an önce saptamýþ olur.
SON YILLARDA MEME KANSERÝ TEDAVÝSÝNDE OLDUKÇA ÖNEMLÝ GELÝÞMELER OLMUÞTUR. HASTALIK NE KADAR ERKEN SAFHADA SAPTANIRSA, TEDAVÝ OLANAÐI VE SEÇENEÐÝ O KADAR FAZLA OLMAKTADIR.
Çok sevindirici bir þey var ki, meme kanserini biz %100’e varan oranlarda tedavi edebiliyoruz. Bunu etmemizdeki neden de, birincisi dubling time dediðimiz, tümörün kendisini ikiye katlama zamaný meme kanserinde çok çok yavaþ. Bu þu demek, 1 cm.’lik bir tümörün 2 cm. olmasý için geçen zaman yaklaþýk 2 yýl. Baþka bir deyiþle, 1 cm.’lik bir meme kanseri yakaladýðýn zaman, bunun en az 2-3 yýllýk bir geçmiþi var. Dolayýsýyla bayanlarýn bu dönem içinde yaptýracaklarý bir mamografi, evresi ne olursa olsun 2 cm.’in altýndaysa biz bunlarý %100’e varan oranlarda tedavi edebiliyoruz. Tedavi meme kanserinde bir ekip iþi, bu ekipte; genel cerrahi, patolog, onkolog, radyasyon onkoloðu, radyolog, fizik tedavici gibi birçok branþýn olduðu, multidisipliner bir yaklaþýmla yapýlýyor.
HASTALIK ERKEN EVRELERDEYKEN AMELÝYATLA TÜMÖRÜN ÇIKARILMASI MÜMKÜNDÜR. AMELÝYATI TAKÝBEN HASTA, YAÞI, MENOPOZAL DURUMU, GENEL DURUMU VE PATOLOJÝ RAPORUNDAKÝ ÖZELLÝKLERÝNE GÖRE, KEMOTERAPÝ, RADYOTERAPÝ VEYA HORMON TEDAVÝSÝ SEÇENEKLERÝNDEN BÝR YA DA BÝRKAÇINI ALIR.
Ýki gruba ayrýlmýþ meme kanseri ameliyatlarý, bunlardan bir tanesi meme koruyucu ameliyatlar, diðeri memeyi almayla yapýlan ameliyatlar. Meme koruyucu ameliyatlar sol lüp tümörünün çýkartýlmasý ve yahut da tümörün bulunduðu bölgenin çýkarýlmasý diye kabaca ikiye ayrýlabilir. Cerrahi tedaviden sonra, hastanýn çýkacak patoloji piyesindeki patoloji sonucuna göre, kemoterapi ve yahut da o bölgeye uygulanan radyoterapi yapýlabiliyor. Kemoterapi, bildiðiniz gibi tümör hücreleri üzerine sensitiv, onlarý yok eden bir takým ilaçlar. Patoloji sonucuna göre demin de söylediðim gibi koltuk altýndan çýkan pozitif lenf sayýsýna göre bir takým protokoller vardýr, bu protokoller dahilinde ya hasta hiçbir kemoterapi almaz veya sadece radyoterapi görür ki radyoterapi de bu meme bölgesine ve koltuk altýna yapýlan ýþýnlamadýr. Ve bu þekilde bir protokol dâhilinde takip edilirler.
HORMON TEDAVÝSÝNÝN DE MEME KANSERÝNÝN TEDAVÝSÝNDE ÖNEMLÝ BÝR YERÝ VARDIR. HORMON TEDAVÝSÝ, KANSER HÜCRELERÝNÝN BÜYÜMESÝNE NEDEN OLAN HORMONLARIN ÇALIÞMASINI BOZARAK ETKÝ EDER.
Meme kanseri östrojen hormonu hâkimiyetinde olur. Meme kanserinin içindeki bir takým östrojen resöpterleri dediðimiz algýlayýcýlarýn, östrojenle birleþip meme kanseri oluþmasýný aktive eder. O zaman biz bu reseptörleri bir takým ilaçlarla baðlarsak, var olan östrojen meme kanserini veya meme öncesi dokulara ulaþamayacak ve meme kanseri oluþmasýný engelleyecektir. Bu þekilde tamoksifen adý verilen bir takým ilaçlar da meme kanseri tedavisinde kullanýlýr.
Alýntý
Yer imleri