Pelvýk Inflamatuvar Hastalýk



Tam olarak belirtmek gerekirse, alt karýn iltihabý hastalýðý (Pelvic inflamatory disease = PID) salpenjit diye de bilinen, fallop tüpleri iltihabýdýr. Ancak, yumurtalýk, rahim ve rahim boynu iltihaplarýna da ?alt karýn iltihabý hastalýðý? denilegelmiþtir.

Belirtiler

- Karnýn alt kýsmýnda þiddetli aðrý ve hassasiyet, ateþ ve kusma da olabilir (akut hastalýk);

- Karnýn alt kýsmýnda durup tekrar gelen hafif aðrý, sýrt aðrýsý, düzensiz adet görme, kýsýrlýk (kronik hastalýk);

- Cinsel iliþki sýrasýnda aðrý;

- Erken gelen veya aðýr kanamalý adet;

- Miktarý fazla , kötü kokulu vajina akýntýsý

- Karnýn alt kýsmýnda þiddetli sancý, bulantý, kusma, bayýlma gibi þök belirtileri (Acil Durum Belirtisi)

Alt karýn iltihabý hastalýðýndan sorumlu olan bakteri genellikte cinsel iliþki yoluyla bulaþýr. Kadýnlarýn yüzde 15 inde salpenjit, belsoðukluðu ile birlikte görülür. Ancak baþka bakteriler de alt karýn iltihabýna neden olabilirler Enfeksiyonu, doðumda veya endometriyal biopsi ya da kürtaj sýrasýnda alýnan bir bakterinin neden olabileceði göllenmiþtir. Her yýl 1 milyon Amerikalý kadýn alt karýn iltihabý hastalýðýna yakalanmaktadýr. Bazýlarýnda hiçbir belirti görülmemekte ve hastalýk hiçbir zaman fark edilmemektedir. Bir kýsmýnda hafif kronik bir enfeksiyon halinde seyrederken, diðerlerinde akut bir nöbet þeklinde ortaya çýkmaktadýr.

Diyafram kullanan veya eþleri prezarvatif kullanan kadýnlar, her nasýlsa, alt karýn iltihabý hastalýðýndan korunmaktadýrlar. Rahim içi doðum kontrol aracý kullananlarda ise bu hastalýða yakalanma ihtimali daha fazladýr. Adet kanamasý sýrasýnda vücut enfeksiyona karþý daha zayýf olur. Alt karýn iltihabý olan kadýnýn eþinin de enfeksiyona karþý tedavi edilmesi gerekir. Aksi takdirde hastalýðýn yeniden bulaþma tehlikesi vardýr.

Teþhis

Alt karýn muayenesi sýrasýnda doktorunuz ucuna pamuk sarýlmýþ bir çubukla hafifçe kazýyarak vajina ve rahim boynundan örnek alýr. Bunlar laboratuvara gönderilerek hastalýða neden olan organizma belirlenir. Teþhisle ilgili bir þüphe olursa veya enfeksiyonun ne kadar yayýldýðý öðrenilmek istenirse; doktor laparoskopi yapar. Ucunda ýþýk olan ince bir alet karýnda küçük bir kesik yapýlarak içeri sokulur ve alt karýn organlarý incelenir. Bu iþlem genellikle 10-kal veya genel anestezi uygulanarak hastanede (gece yatmanýza gerek olmaksýzýn) yapýlýr.

Tedavi edilmezse alt karýn iltihabý hastalýðý tehlikeli olabilir. Fallopian tüpleri veya yumurtalýklarda meydana gelebilecek bir apse patlayýp acil bir ameliyatý gerektirebilir. Fallopian tüpleri veya yumurtalýklar zarar görür ya da örselenirse, hamile kalmak mümkün olmaya-bilir. Alt karýn iltihabý hastalýðý, karýn boþluðunu çevreleyen zarýn iltihaplanmasý anlamýna gelen, peritonit e de yol açabilir. Peritonit her zaman tehlikelidir ve yoðun bir antibiyotik tedavisini gerektirir. Nadiren, bakteri kana karýþýrsa, alt karýn iltihabý hastalýðý kan zehirlenmesine (septisemi) ve eklem iltihabýna da sebep olabilir.

Alt karýn iltihabýnýn uzun süreli sonuçlarý çok ciddi olabilir. Yapýþýklýklar nedeniyle kronik aðrý, geçmeyen enfeksiyon ve dýþ gebelik (bebeðin rahim dýþýnda, genellikle fallopian tüplerinden birinin içinde büyümesi) bunlardan birkaçýdýr.

Ýlaç Tedavisi

Doktor ilaç vermek için laboratuvar sonuçlarýný bile beklemeden hemen bir grup antibiyotikle tedaviye baþlar. Laboratuvar sonuçlarýný alýnca ilaçlarý deðiþtirebilir. Ayrýca bir de aðrý kesici verir. Yatak istirahati tavsiye edilir, hatta þiddetli bir vakaysa veya ilaçlara hemen cevap vermediyse birkaç gün hastanede yatmak gerekebilir. Hastalarýn yüzde 15-25 inde hastalýk tekrarlar.

Ameliyat

Ameliyat çok nadiren gerekir. Ancak, bir apse patlarsa ya da patlamasý tehlikesi varsa, ameliyatla boþaltýlabilir veya çýkartýlabilir.