Rahim Ýçi Araç Spiral



Rahim içi araç (RÝA), veya halk arasýnda bilinen adýyla spiral polietilen (plastik) yapýya sahip, rahim içine sýðacak büyüklükte tasarlanmýþ T þeklinde bir alettir. Plastik gövdenin etrafýna bakýr tel sarýlýdýr. Bazý RÝA?larda bakýr yerine progesteron hormonu eklenmiþtir. Progesteron hormonu içerikli RÝA bakýrlý RÝA?nýn adet kanamasý miktarýný ve adet sancýsý artýrýcý yan etkilerini gidermek için tasarlanmýþtýr. Ülkemizde bakýrlý RÝA?lar hormonlu olanlardan çok daha sýk kullanýlmaktadýr.

RÝA?nýn genel yapýsý:

RÝA?lar özellikle kollarýnýn yapýlarý açýsýndan farklýlýk gösteren deðiþik markalarda kullanýma sunulmaktadýr. Tüm RÝA?larda plastik gövdenin alt ucunda tek lifli yapýda iki adet iplik bulunur.

Ýplik RÝA rahim içinden çýkarýlmak istendiðinde ucundan tutulup çekilmek için takýlma sonrasý rahimaðzýndan 1-2 santimetre sarkacak þekilde kesilip býrakýlýr.

RÝA?NIN TAKILMASI

RÝA takýlmasýna karar verildikten sonra doktor dikkatli bir sorgulama ve jinekolojik muayene yapar. Bu muayene esnasýnda tercihen papsmear incelemesi de yapýlýr.

Doktor deðerlendirmesinde RÝA kullanýmýna engel olacak bir durum saptanmadýðýnda RÝA?nýn uygulanacaðý gün belirlenir.

RÝA, adet kanamasý esnasýnda rahim aðzý hafifçe açýlmýþ durumda olduðundan kanamanýn ilk günlerinde takýlýr.

RÝA düþükten, kürtajdan veya doðumdan hemen sonra uygulanabileceði gibi, sezaryan esnasýnda da uygulanabilir.

Genel olarak söylemek gerekirse RÝA gebe olunmadýðýndan emin olunan herhangi bir zamanda takýlabilir.

RÝA takýlmasý genellikle aðrý vermeyen bir iþlemdir. Çok aðrý duyulursa doktor iþlemden önce bölgeye az miktarda anestezik madde enjekte edebilir. RÝA takýldýktan hemen sonra genellikle bir ultrasonografi incelemesiyle rahim içine doðru bir þekilde yerleþtirildiði teyit edilir. Bu inceleme RÝA?nýn doðru takýldýðýndan kesinlikle emin olunan durumlarda ilk kontrol randevusuna ertelenebilir.

RÝA KULLANAN KADINLARA UYARILAR

RÝA uygulandýktan bir ay sonra doktorunuz sizi kontrole çaðýracaktýr. RÝA?nýn uygun yerleþtirildiðinden ve enfeksiyona neden olmadýðýndan emin olmak için bu kontrol muayenesi çok önemlidir.

Bu kontrol muayenesinden sonra birer yýllýk aralýklarla mutlaka kontrol muayenelerine gitmelisiniz.

RÝA iplerini kendiniz de ayda bir iþaret ve orta parmaklarýnýzý vajinanýn derinlerine sokarak kontrol edebilirsiniz.

Þu durumlarda mutlaka kontrol gününü beklemeden doktora baþvurun:

Adet gecikmesi, lekelenme veya normal dýþý kanama, karýn aðrýsý, cinsel iliþkide aðrý, eþinizde ciddi bir enfeksiyonun varlýðý, normalden farklý akýntý, titreme ve ateþle beraber þiddetli kasýk aðrýsý, kendi muayenenizde ipliklerin bulunamamasý, uzamasý veya kýsalmasý.

RÝA KULLANIMINDA OLUÞAN ÖZEL DURUMLAR

Gebelik oluþmasý:

Normal dýþý kanamalar:

Enfeksiyon:

RÝA?nýn düþmesi:

Rutin doktor kontrolünde RÝA iplerinin görülememesi: En sýk neden iplerin çok kýsa kesilmiþ olmasýdýr. Bu selim bir durumdur. Diðer neden RÝA?nýn rahim içine gömülmüþ olmasý veya ender durumlarda rahim dýþýnda bir yerde bulunmasýdýr. RÝA ipleri görülemediðinde öncelikle ultrasonografiyle RÝA?nýn rahim içinde olup olmadýðý belirlenir. Rahim içinde olduðu belirlenen RÝA?nýn rahim duvarýna gömülmüþ olma riski yüksek olduðundan çýkarýlmasý gerekir. Bunun için genellikle lokal anesteziyle yapýlan ufak bir müdahale yeterli olacaktýr. Bu müdahale ile RÝA?nýn çýkarýlamadýðý ender durumlarda histeroskopi yöntemi kullanýlmasý gerekebilir. Rahim içinde bulunamayan RÝA için yine ultrasonografiyle genital organlara komþu bölgeler araþtýrýlýr. Bu incelemeyle RÝA bulunamadýðýnda karnýn alt bölgesine çekilen röntgen filmi çekilir. Bu filmde RÝA görülemiyorsa RÝA?nýn kadýn farkýnda olmadan düþtüðü kabul edilir.

Röntgen filminde RÝA görüldüðünde RÝA?nýn yaklaþýk olarak nerede olduðu da belirlenebilir. Rahim dýþýnda bir yerde olduðu belirlenen RÝA?nýn bulunduðu yerden çýkarýlmasý için genellikle laparoskopiye baþvurulur.

RÝA?NIN ÇIKARILMASI

RÝA herhangi bir nedenle çýkarýlmak istendiðinde jinekolojik muayene esnasýnda rahim aðzýndan dýþarý sarkan iplerinden tutulup çekilerek çýkarýlýr. Aðrýsýz bir iþlemdir. Ömrü biten RÝA ayný kontrol seansýnda çýkarýlýp bir yenisiyle deðiþtirilebilir. Gebe kalabilirlik RÝA çýkarýldýktan hemen sonra baþlar.