Her insan kalýtsal olarak ya Rh pozitif ya da negatiftir. Tüm gebelere erken dönemde kan grubu ve Rh etmeni tayini yapýlýr. Rh(+) ise (%85'i öyledir) ya da hem eþi hem kendisi Rh(-) ise sorun yoktur. Ama kendisi Rh(-), eþi Rh(+) ise gebe kadýn Rh uyuþmazlýðý sorununa adaydýr. Gebeliði dikkatle, týbbi gözetim altýnda izlenmelidir.

Bu ilk gebeliðinizse, bebeðiniz için hemen hiç tehlike yoktur. Sorun, Rh etmenini babasýndan kalýtýmla almýþ bebeðin doðumu sýrasýnda (düþük ya da kürtaj sýrasýnda da olabilir) Rh(+) kanýn, Rh(-) olan annenin dolaþým sistemine girmesiyle baþlar. Annenin baðýþýklýk sistemi bu "yabancý" maddeye karþý antikor oluþturur. Bu antikorlar bir baþka Rh(+) bebeðe gebe kalana dek zararsýzdýr. Böyle bir durumda antikorlar plasentayý geçerek bebeðin alyuvarlarýna saldýrýrlar ve bebekte, annenin antikor düzeyi düþükse hafif, yük****e ciddi kansýzlýða yol açarlar. Ýlk gebelikte bu antikorlar çok nadir durumlarda oluþur, bunun için plasentadan bebeðin kanýnýn geriye doðru annenin kan dolaþýmýna girmesi gerekir.

Günümüzde Rh uyuþmazlýðýnda bebeði korumanýn yolu, Rh antikorlarý oluþumunu önlemektir. 28.haftada kanýnda antikor olmayan Rh(-) anne adayýna bir doz Rh immünglobülin verilir. Bebek Rh(+) ise, ikinci doz doðumdan 72 saat sonra verilir.

Testler gebe kadýnda daha önceden Rh antikorlarý geliþtiðini gösteriyorsa bebeðin kan grubunu belirlemek için amniyosentez yapýlabilir. Bebek Rh(+) ise, yani anneyle uyuþmuyorsa annedeki antikor düzeyleri düzenli olarak ölçülür. Düzeyleri tehlikeli ölçüde yükselirse, bebeðin durumunu deðerlendirmek için testler yapýlýr. Bebeðin durumu tehlikedeyse, Rh(-) kan nakli gerekebilir. Rh uyuþmazlýðý cidiyse ki nadirdir (%1), bebek rahim içindeyken kan nakli yapýlýr. Çoðunlukla doðumdan hemen sonraya dek beklenebilir. Hafif olgularda antikor düzeyi düþüktür ve kan nakli gerekmez. Ama hekimin doðumdan sonra gerekli olma olasýlýðýna karþý hazýrlýklý olmasý gerekir.

Etki Mekanizmasý

Rh uygunsuzluðu varlýðýnda (anne (-) baba (+) eðer bebek de pozitif ise doðum esnasýnda anne kaný ile bebeðin kaný temas eder ve anne kanýna Rh faktörü geçer. Anne buna anti Rh üreterek cevap verir. Bir sonraki bebek eðer Rh (+) olur ise anne kanýndaki bu anti Rh lar bebeðe geçer ve bebeðin kanýnda çökelmelere neden olur. Bazý durumlarda anne ve bebek kaný doðumdan önce de temas edebilir. Bu durumlar
Amniyosentez Düþük Gebelik sýrasýnda fazla miktarda kanamalardýr
Bazen Rh(-) bir kadýna hata ile Rh(+) kan verilebilir. Bu durumda ortada gebelik yokken bile kadýnýn kanýnda anti-Rh antikorlar bulunabilir ve ilk bebek uygunsuzluktan etkilenebilir.

Belirtiler

Kan uyuþmazlýðýnda eðer bebek etkilenmiþ iþe anneden geçen anti-Rh lar bebeðin kan hücrelerinin parçalanmasýna ve çökelmesine neden olur. Bu durumda bebekte kansýzlýk yani anemi görülür. Buna baðlý olarak ultrasonda bebekte hidrops adý verilen durum tespit edilir. Bebekteki anemi sonucu kalp yetmezliði ve vücut boþluklarýnda biriken sývý hidrops tablosunun nedenidir. Hastalýðýn þiddetine ve yok edilen kan hücrelerinin miktarýna baðlý olarak bebekte anne karnýnda ölüm de dahil olmak üzere her türlü distres belirtisi görülür.

Teþhis

Kan uyuþmazlýðýnýn teþhisi için hem anne hem de baba adayýnýn kan grubunun bilinmesi önemlidir. Eðer anne Rh (+) ise babanýn kan grubu önemini yitirir. Gebelik takibi esnasýnda annenin kanýnda normalde olmamasý gereken anti-Rh aranýr. Bu teste indirek coombs adý verilir. Doðum sonrasý bebekte anneden geçen antikorlarýn aranmasýna ise direk coombs testi adý verilir. Bebeðin kan uyuþmazlýðýndan etkilenip etkilenmediðini anlamak için ayrýca kordosentez de yapýlabilir.

Tedavi

Kan uyuþmazlýðýnda amaç annenin Rh pozitiflere karþý antikor oluþturmasýný engellemektir. Bu nedenle kan grubu Rh(-) eþi Rh (+) olan gebelere 28. haftada anti-D iðnesi yapýlmalýdýr. Bu ilaçlara halk arasýnda uyuþmazlýk iðnesi adý verilir. Doðumdan sonra bebeðin kan grubu pozitif ise ilk 72 saat içinde yeniden anti-D yapýlmalýdýr.

Benzer þekilde düþük, dýþ gebelik, kürtaj gibi durumlarda da müdahaleden hemen sonra anti-D yapýlmalýdýr. Tanýsal amaçlý giriþimler olan amniyosentez, kordosentez, CVS gibi iþlemleri takiben anti-D yapýlmasý gebeliðin saðlýklý devamý açýsýndan son derece önemlidir.
Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.