Kýzlýk Zarý Nedir?
Hemen hemen bütün toplumlarda deðiþik derecelerde sosyolojik öneme sahip olan kýzlýk zarý týbbi literatürde Hymen (himen) olarak adlandýrýlýr. Hymen ayný zamanda Yunan ve Roma mitolojisinde Baccus (Dionysus) ve Venüs'ün (Afrodit) oðlu olan ve elinde bir meþale tutan evlilik ve düðün tanrýsýnýn adýdýr. Gerdek gecesi bu Tanrý'ya adandýðýndan kýzlýk zarý da ayný isimle anýlmaktadýr.Mitolojik bireylerin yanýsýra 19. yüzyýlda yaþamýþ bir besteci olan Frederic Hymen Cowen'de talihsiz bir seçimle bu kelimeyi yaþamý boyunca isim olarak taþýmýþtýr.
Kýzlýk zarýnýn fizyolojik amacý ve görevi kadýn vücudunun bugüne kadar açýklanamamýþ pekçok sýrrýndan birisidir. Spesifik bir görevi yokmuþ gibi görünmesine raðmen özellikle embryonik dönemde mikroorganizma ve yabancý cisimlerin vajina içine giriþini önlediði düþünülmektedir. Týbbi açýdan bakýldýðýnda ise özellikle geliþmiþ toplumlarda en sýk cinsel þiddete ve istismara maruz kalan çocuklarýn tanýnmasýnda incelenmektedir. Ýnsanoðlunun tarihsel geliþimi süresince pekçok toplum hymeni saflýðýn ve el eðmemiþliðin yani bekaretin sembolü olarak görmüþtür. Bu inanýþýn yansýmalarý hala daha özellikle bizim toplumumuz gibi geliþmekte olan toplumlarda sýklýkla yaþanmaktadýr.Günümüzde kýzlýk zarýnýn anatomik ya da fizyolojik deðil sosyolojik bir fonksiyonu vardýr.

Anatomi

Kýzlýk zarý belirli bir yapýda deðildir. Anatomik olarak vajinayý oluþturan ve mukoza adý verilen dokunun vajina giriþini oluþturan doku kývrýmýdýr. Yani kýzlýk zarý vajina içinde deðil vajinanýn hemen giriþinde dudaklarýn yaklaþýk 1-1.5 santimetre içindedir ve küçük dudaklara baðlýdýr.Dýþ genital oluþumlardan birisi olarak kabul edilir.Dýþarýya bakan ön yüzü deriye, vajina içine bakan arka yüzü ise mukozaya benzer. Kýz çocuklarýn hemen hepsine bulunan hymen çok nadir olarak doðuþtan hiç bulunmayabilir. Çocukluk çaðýnda daha sert olan doku ergenlikle birlikte östrojen hormonunun salýnmasýna baðlý olarak deðiþime uðrar ve esneklik kazanýr.

Ýlk iliþkide kýzlýk zarý mutlaka bozulur mu ?

Hayýr. Kýzlýk zarýnýn özgün yapýsý bazý kadýnlarda penis giriþine müsade eder ve çok defa iliþkide bulunsa bile zarda yýrtýk meydana gelmez. Bu tür zarlara duhule müsait ya da iliþkiye müsait zar adý verilir. Halk arasýnda ise elastik zar olarak adlandýrýlýr. Kadýnlarýn %26-41'inde zar duhüle müsaittir ve ilk iliþkide kanama olmaz.

Kýzlýk zarýnýn bozulmasý aðrýya neden olur mu ?

Bazý kadýnlarda ilk iliþki sýrasýnda ciddi miktarda bir aðrý olabilir. Ancak genelde herhengi bir rahatsýzlýk olmaz. Burada erkeðin davranýþý ve yaklaþýmý son derece önemlidir. Ýlk iliþki ister istemez her kadýnda endiþe ve korkuya neden olur. Erkeðin yavaþ ve yumuþak davranýþý olayýn aðrýsýz olmasýný kolaylaþtýrýr.

Kanamanýn miktarý ne kadardýr ?

Kanamanýn miktarý genelde çok azdýr ve kýsa sürede kendiliðine durur. Çok nadiren hymen arkasýndan bir damar açýða çýkar ve kanama durmaz. Bu gibi durumlarda cerrahi müdahale ile dikiþ atýlmsý gerekebilir. Bazý durumlarda ise vajina giriþinde va hatta içinde yýrtýklar meydana gelebilir, þiddetli ve durmayan bir kanama görülebilir. Bu gibi durumlarda cerrahi müdahale ile dikiþ atýlmasý gereklidir. Atýlan bu dikiþ kýzlýk zarýný onarmaz.

Kýzlýk zarý bozulduðunda mutlaka kanama olur mu?

Hayýr. Bazý durumlarda zarda yýrtýk meydana gelmesine raðmen kanama olmayabilir.

Kanama olmasý kýzlýk zarýnýn bozulduðunu mu gösterir?

Hayýr. Bazý durumlarda kýzlýk zarý bozulmaz ancak dýþ kýsýmlarda yýrtýk ya da sýyrýk olabilir ve buralardan kanamalar görülebilir.

Kýzlýk zarý iliþki dýþýnda baþka bir yolla bozulabilir mi?

Kýzlýk zarý genelde vajina içine giren ve geniþliði hymen ortasýndaki halkadan daha büyük olan cisimler ile bozulur. Ancak bazen ata ya da bisiklete binme, bacaklarý çok açmayý gerektiren bale gibi aktiviteler ya da kaza ve travma sonrasýnda da bozulabilir ya da zedelenebilir.

Mastürbasyon kýzlýk zarýna zarar verir mi ?

Hayýr. Vajina içine birþey sokmaya teþebbüs edilmediði taktirde mastürbasyon ile kýzlýk bozulmaz.

Kýzlýk zarý kendi kendine iyileþir mi?

Hayýr. Bir kez zedelenen kýzlýk zarý daha sonra hiç iliþki olmasa bile kendi kendini onarmaz.

Kýzlýk zarýnýn ne zaman bozulduðu anlaþýlabilir mi ?

Hayýr. Eðer aradan 7-8 günden fazla zaman geçmiþse anlaþýlamaz


.Kýzlýk zarý bozulmadan hamile kalýnabilir mi ?

Evet. Kýzlýk zarý gebeliðe karþý koruma saðlamaz. Kýzlýk zarý saðlamken (elastik ya da dýþarý boþalma) spermler içeri girebilir ve dýþ gebelik de dahil olmak üzere hamilelik oluþabilir.

Kýzlýk zarý bozulmadan muayene ya da kürtaj yapýlabilir mi?

Evet. Zar yapýsý uygun olan kiþilerde hymen yapýsýna zarar vermeden spekulum incelemesi hatta kürtaj dahi yapýlabilir. Öte yandan akýntý sorunu olan hemen hemen tüm bakire genç kýzlarda ve kýz çocuklarýnda vajinal kültür alýnabilir.


Kýzlýk zarýnýn bozulduðu nasýl anlaþýlýr ?

Bu ancak muayene ile anlaþýlýr. Muayene son derece kýsa ve aðrýsýz bir iþlemdir. Doktorunuz gazlý bez ile büyük dudaklarý ayýrarak kýzlýk zarýný gözler. Kendi kendine kýzlýk muayenesi olmaz. Ayna ile hymeni görebilirsiniz ancak bunu yorumlamak deneyim gerektirir. Bazý durumlarda jinekolog bile buna karar veremeyebilir ve kolposkopik incelemeye gereksinim duyabilir. Özellikle doðal çentik bulunan hymen varlýðýnda karar vermek güç olabilir.

Kýzlýk zarý tamir edilebilir mi?

Evet. Kýzlýk zarý tamir edilebilir ve bu iþleme himenoplasti (hymenoplasty) ya da hymenorraphy adý verilir. Bunun için ne zaman ya da kaç defa iliþki olduðu önemli deðildir. Doðum yapmýþ kadýnlarda bile kýzlýk zarý tamir edilebilir. Kýzlýk zarýnýn tamir edildiði ancak jinekolog ya da adli tabip tarafýndan anlaþýlabilir. Ancak kýzlýk zarý tamirinde kanama olmasý %100 garanti edilemez. Gerçekte bozulmuþ olan zarýn tamamen tamir edilmesi ve eski haline getirilmesi olanaksýzdýr.Son derece ince yapýda olan bu doku genelde dikiþ tutmaz. Ortamda bulunan fazla sayýdaki mikroorganizma nedeni ile yara yeri kolayca enfekte olabilir. Buna karþýlýk vajina duvarýndan alýnan parçalar ile yeni bir hymen yapýlabilir. Bu durumun hukuksal ve ahlaki boyutu tartýþmalý olmakla beraber bizim toplumumuz gibi bekaret nedeni ile cinayetlerin bile yaygýn olarak görüldüðü toplumlarda zaman zaman hayat kurtarýcý olabilmektedir. Kýzlýk zarý tamiri ile ilgili olarak tüm dünyada tartýþmalar sürmektedir. Ancak bu yapay bekaretin ne kadar gerekli olduðu konusunda fikir birliði yoktur. Özellikle batýlý yazarlar bunun son derece gereksiz bir iþlem olduðunu düþünürken bazýlarý iþlemin etik açýdan estetik ameliyattan farklý olmadýðý fikrindedirler. Açýkçasý hymen onarýmý talep eden kadýnlar buna yaþadýklarý toplumsal çevreye baðlý olarak sosyal statülerini, mutluluklarýný hatta yaþamlarýný devam ettirebilmek için gerek duyduklarýný belirtmektedirler. Gerçekten de 1996 yýlýnda Lancet dergisinde yayýnlanan bir makelede kýzlýk zarý tamirinin Mýsýr'da ilk gece cinayetlerini %80 oranýnda azalttýðý ileri sürülmektedir.

Yeniden elde edilen bekaretin bedeli çok da düþük deðildir. Berkeley Týp Dergisinde yayýnlanan bir araþtýrmada Mýsýr'da kadýnlarýn bu iþlem için 100-600 Amerikan dolarý ödedikleri, Türkiye'de ise ücretlerin 140-1500 Amerikan Dolarý arasýnda deðiþtiði belirtilmektedir.

Her doktor bu ameliyatý yapabilir mi?

Hayýr. Pekçok jinekolog bu ameliyatý prensip olarak yapmaz. Ancak Amerika Birleþik Devletleri de dahil olmak üzere dünyanýn hemen her ülkesinde bu ameliyatý yapan doktor ve klinikler mevcuttur.
Ameliyat ne zaman yapýlmalýdýr ?

Bu yapýlacak olan ameliyatýn türüne baðlýdýr. Bazý ameliyatlar iliþkiden baðýmsýzken bazý tür dikiþler evlenmeden 3 gün önce yapýlmalýdýr. Ýþlem genelde 30 dakika kadar süren, genel ya da lokal anestezi altýnda yapýlabilen nispeten basit bir operasyondur.