Birlemiþ Milletler, UNESCO'nun somut olmayan kültür mirasý çalýþmalarý kapsamýnda, Türkiye'nin 2010 yýlý 'Yaþayan Ýnsan Hazineleri' adaylarýný belirledi.



Cam boncuðu, ebru, tezhip, dokumacýlýk, baðlama, kýspet ve sipsi yapýmcýlýðý, yazma sanatý, çini sanatý gibi alanlarda usta 16 isim çeþitli yayýnlarla dünyaya tanýtýlacak. UNESCO'nun, "Yaþayan Ýnsan Hazineleri Listesi"ne aday gösterilecek bu kiþilerin, tüm dünyanýn ortak mirasý olmalarý saðlanacak.

Araþtýrma ve Eðitim Genel Müdürü Mahmut Evkuran, AA muhabirine yaptýðý açýklamada, "Yaþayan Ýnsan Hazineleri" kavramýnýn, somut olmayan kültürel mirasýn belli unsurlarýný yeniden yaratmak ve yorumlamak açýsýndan gerekli bilgi ile beceriye yüksek düzeyde sahip kiþileri anlattýðýný söyledi.

Kuþaktan kuþaða aktarýlan bu mirasýn, topluluklarýn ve gruplarýn çevreleriyle, doðayla ve tarihleriyle etkileþimlerine baðlý olarak, sürekli biçimde yeniden yaratýldýðýný, kimlik ve devamlýlýk duygusu verdiðini ifade eden Evkuran, böylece kültürel çeþitliliðe ve insan yaratýcýlýðýna duyulan saygýya katkýda bulunulduðunu belirtti.

Taraf devletlerin somut olmayan kültürel mirasý korumak ve tespit amacýyla kendi topraklarý üzerindeki kültürel miras envanterini hazýrladýðýný anlatan Evkuran, þu bilgileri verdi:

"Bu envanterler düzenli olarak güncelleþtirilir. Yaþayan Ýnsan Hazineleri ustalýðýný 10 yýldýr icra ediyor olmasý, sanatýný usta-çýrak iliþkisi ile öðrenmiþ olmasý, bilgi ve becerisini uygulamadaki üstünlüðü, konusunda ender bulunan bilgiye sahip olmasý, kiþi veya grubun yaptýðý iþe kendini adamýþlýðý, kiþi veya grubun bilgi ve becerilerini geliþtirme yeteneði (sanatýnýn toplumla buluþmasýný saðlayacak yenilikler içermesi), kiþi veya grubun bilgi ve becerilerini çýraða aktarma becerisi (bir çýrak yetiþtirmiþ olmasý) gibi ölçütlere göre belirleniyor.

Türkiye'de somut olmayan kültürel mirasý envanterleme çalýþmalarý, illerde Ýl Kültür ve Turizm Müdürlüðünün koordinasyonunda yürütülüyor. Kurullar, folklor araþtýrmacýlarý tarafýndan hazýrlanan kendi illerindeki yaþayan insan hazinesi aday önerilerini, gerekli formlarý doldurmuþ halde periyodik olarak yýlda iki kez genel müdürlüðümüze gönderiyor. Biz de illerden gelen verileri kendi bünyemizde oluþturduðumuz Uzmanlar Komisyonu'nda deðerlendirerek, yaþayan insan hazinesi olarak ilan edileceklerini tespit ediyor ve Bakanlýk makamýna onaya sunuyoruz."

Evkuran, "Yaþayan Ýnsan Hazinesi" olarak ilan edilmesi onaylanan adaylarýn düzenlenen bir ödül töreniyle kamuoyuna duyurulduðunu, ayrýca Bakanlýðýn ve genel müdürlüklerinin web sitelerinden paylaþýldýðýný kaydetti.

2010 yýlý adaylarý

Türkiye'nin 2010 yýlý "Yaþayan Ýnsan Hazineleri" adaylarý þu isimlerden oluþtu:

"Neþet Ertaþ (Abdallýk Geleneði-Halk Ozanlýðý), Yaþar Güç (Anadolu'da icra edilen hortlama kaval-dilli dilsiz), Halime Öðüt (Anadolu'da yaþayan sipsi ve dilsiz kaval), Mahmut Sür (Cam boncuðu), Mehmet Gürsoy (Çini sanatý), Emine Karadayý (Dokumacýlýk ve doðal boyamacýlýk), Cemil Kýzýlkaya (Yazma sanatý), Maksut Koca (Aþýklýk), Ali Rýza Ezgi (Aþýklýk), Veli Aykut (Aþýklýk-Zakirlik), Mehmet Bedel (Sipsi Yapýmcýlýðý ve Ýcrasý), Bekir Tekeli (Baðlama yapýmcýsý), Ýrfan Þahin (Kýspet yapýmcýsý), Uður Derman (Tezhip), Hasan Çelebi (Hüsn-ü Hat), Fuat Baþer (Ebru sanatçýsý)(aa)