Çürük diþler saðlýmýzý sinsi bir þekilde tehdit ediyor. Kalp, þeker ve yüksek tansiyon bunlardan sadece birkaçý. Erken doðum ve 'düþük' ise cabasý... Ýþte diðerleri...



Bakanlýk, çürükten korunmak için sabah kahvaltý sonrasý ve gece yatmadan önce diþlerin fýrçalanmasýný önerdi. Saðlýk Bakanlýðý'ndan 21-27 Kasým Diþ Saðlýðý Haftasý nedeniyle alýnan bilgiye göre, Türkiye'de 18 Diþhekimliði Fakültesi ve 4 bin 921'i Saðlýk Bakanlýðý'nda olmak üzere yaklaþýk 20 bin diþhekimi bulunuyor.

Diþ, Türkiye'de yaklaþýk 7 bin diþ protez teknisyeni, diþ protez laboratuarlarý, diðer saðlýk çalýþanlarý ve dental firmalarýn da dahil olduðu 1 milyar dolarlýk gayrý safi hasýlasý olan dev bir sektör haline geldi. Ancak kiþi baþý aðýz diþ saðlýðý harcamasý Avrupa Birliði (AB) ülkelerinde yaklaþýk 220 dolar iken Türkiye'de rakam 15 dolar civarýnda seyrediyor. AB ülkelerinde diþhekimine yýllýk baþvuru sayýsý 5 iken, Türkiye'de bu sayý sadece 0.7 olarak belirlendi. Saðlýk Bakanlýðý, aðýz ve diþ saðlýðýný bozan faktörlerin bireyin vücut saðlýðýný da doðrudan etkilediðini belirterek, diþ çürükleri ile diþeti hastalýklarýnýn, kalp-damar hastalýklarý, yüksek tansiyon, kemik erimesi, þeker hastalýðý ve kadýnlarda erken doðum ve düþük doðum riskini artýrdýðýný kaydetti. Bakanlýk, kötü aðýz hijyeninin yol açtýðý diþ çürükleri ve diþeti hastalýklarýndan korunmada, öncelikle kiþilerin kendi saðlýklarýnýn bilincinde olmasý, bireylere düzenli fýrçalama alýþkanlýðý, diþ ipi kullanýmý, beslenme alýþkanlýklarýnýn düzenlenmesi, düzenli olarak diþ hekimine gitme alýþkanlýðýnýn kazandýrýlmasý gerektiðini vurguladý.

"DÝÞ ARALARI GÜNDE 1 KERE TEMÝZLENMELÝDÝR"

Çürükten korunmak için sabah kahvaltý sonrasý ve gece yatmadan önce 2'þer dakikalýk etkili bir fýrçalama iþleminin yeterli olacaðýný ifade eden Saðlýk Bakanlýðý, þu uyarýlarda bulundu: "Fýrçalama iþleminde diþ etlerine masaj yapacak tarzda dairesel hareketler yapýlmalýdýr. Fýrçalarken aþýrý kuvvet uygulamanýn diþ eti çekilmesine neden olacaðý unutulmamalýdýr. Diðer yandan etkili bir diþ fýrçalama iþlemi diþlerin görünen yüzeylerinin temizliðini saðlamakla birlikte, bakteri plaðýnýn diþ aralarýndan uzaklaþtýrýlmasýný saðlamaz. Bu nedenle diþ aralarý günde bir kez tercihen gün sonunda diþ ipiyle temizlenmelidir. Diþ ipi günlük aðýz bakýmýnýn ayrýlmaz bir parçasý olmalýdýr. Diþ saðlýðýmýz için bol bol peynir, süt ve yoðurt tüketmeli, þekerli yiyecekleri tükürük akýþýnýn en yoðun olduðu ana öðünler sýrasýnda yenmelidir. Saðlýklý ve güzel diþ ve diþetleri için öðün aralarýnda da abur-cuburla deðil elma, havuç gibi iyi yýkanmýþ, taze meyve ve sebzeyle beslenmeliyiz. Halk arasýnda süt diþlerinin önemli olmadýðýna dair yanlýþ bir inanýþ vardýr. Oysa aðýz ve diþ saðlýðýnda diþlerin önemi süt diþlerinin sürmesiyle baþlar. Süt diþleri çocuðun beslenmesinin yaný sýra düzgün konuþmasýný da saðlamaktadýr. Saðlýklý süt diþleri çiðneme iþlemini gerçekleþtirirken ayný zamanda altýnda bulunan daimi diþin korunmasýný ve zamanýnda sürmesini saðlar. Yani saðlýklý süt diþi saðlýklý kalýcý diþlerin en büyük garantisidir. Tedavi edilmeyen süt diþleri aðrý, koku, konuþma ve çiðneme zorluðu ve beslenme bozukluðuna sebep olur. Süt diþlerinin tedavi edilmeyip zamanýndan önce çekilmesi kalýcý diþlerin çapraþýk çýkmasýnýn ve çene geliþimindeki bozukluðun en önemli sebebidir. Bu sebeplerden dolayý süt diþleri nasýl olsa deðiþecek mantýðýyla ihmal edilmemeli, belirli aralýklarla diþ hekimi tarafýndan mutlaka kontrol edilmelidir. Bunun yaný sýra ilk süren daimi diþimiz olan ve 6 yaþ diþi olarak da adlandýrýlan 1. büyük azý diþlerinin de genellikle süt diþleriyle karýþtýrýlmasý ve tedavi edilmemesi sonucu çocuklarýmýz hayatlarý boyunca aðýzlarýnda taþýyacaklarý bu diþleri çok erken yaþlarda kaybetmektedirler. Hatta, bu diþi süt diþi sanan vatandaþlar, çekilen bu daimi diþin yerine yeni bir diþ sürmemesini de çekim sýrasýnda yapýlan anesteziye baðlamak gibi bir yanlýþ inanýþa kapýlmaktadýrlar."

Saðlýk Bakanlýðý'na baðlý 1. basamak saðlýk kuruluþlarý olan saðlýk ocaklarý, ana çocuk saðlýðý ve aile planlamasý merkezleri ile saðlýk merkezlerinde koruyucu ve önleyici diþhekimliði hizmetlerinin yaný sýra, imkanlar ölçüsünde dolgu, diþtaþý temizliði gibi tedavi edici diþhekimliði hizmetlerinin bir bölümü de veriliyor. Özel þartlar ve yardýmcý saðlýk personeli gerektiren ptotez, ortodonti, aðýz-diþ-çene hastalýklarý ve cerrahisi uygulamalarý ikinci ve üçüncü basamak (üniversiteler) saðlýk kurumlarýnda yapýlýyor.

Saðlýk Bakanlýðý'na baðlý 2 diþ hastanesi, 34 aðýz diþ saðlýðý merkezi, 107 diþ tedavi protez merkezi ve devlet hastaneleri bünyesindeki 581 diþ polikliniðinde ikinci basamak aðýz diþ saðlýðý hizmetleri sunuluyor