Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.
Dersim katliamýnýn tanýklarý belgeselde buluþtu. 101 yaþýnda ölen erin anlattýklarý kan dondurdu: Askerler evleri içindekilerle birlikte gazyaðý döküp yakýyordu.


Dersim katliamýnýn tanýklarý belgeselde buluþtu. 101 yaþýnda ölen er Eskeri’nin anlattýklarý kan dondurdu: Kadýn, çocuk herkesi diri diri yaktýk. Allah, Muhammed’in ümmetini bir daha bu hale düþürmesin.

Dersim olaylarýnýn yaþandýðý dönem 2. Tabur, 9. Bölük’te görev yapan 101 yaþýndaki Diyarbakýrlý erlerden Eskeri Akyol, 74 yýl sonra “Kara Vagon” belgeselinde Dersim’de yaþanan korkunç olaylarý anlattý. Diyarbakýr’ýn Dicle ilçesi Altay köyünde iki kýz ve iki erkek babasý olan Eskerî Akyol ömrü boyunca Dersimde yaþanan vahþetin acý izlerini yüreðinde taþýdý.

‘Dersim Tenkil Harekâtý’ katliamýn 74. yýldönümü olan 5 Mayýs’ta Bilgi Üniversitesi’nde yönetmenliðini Özgür Fýndýk’ýn yaptýðý “Kara Vagon” adlý belgeselde anlatýlacak. Hasan Saltýk arþivinden ilk defa yayýnlanan fotoðraflarýn da yer aldýðý belgeselde katliamýn biri elden tanýklarý konuþuyor. Katliam sýrasýnda asker olan Eskeri Akyol þahit olduðu vahþeti anlatýrken o aný tekrar yaþýyormuþçasýna “Allah Muhammed’in ümmetini bir daha bu hale düþürmesin !..” diyor.

Evleri içindekilerle birlikte yaktýk

Ýþte katliamýn son tanýklarýndan Eskeri Akyol’un yaþadýklarý : “Biz Diyarbakýr’dan yedi gün, yedi gece yürüyerek gittik Dersim’e. Gittikten sonra bizi Ali Boðazý’na verdiler. Gittiðimizde evler yakýlýyordu. Askerler ulaþtýklarý evleri içindekilerle birlikte gazyaðý döküp yakýyorlardý. Komutanýmýzýn adý Ethem Atalay’dý. Elazýðlý olduðunu söylüyorlardý. ”

Öyle yaþlý benim gibi insanlar...

“... Kaçanlarýn bir kýsmý derelere, maðaralara sýðýnmýþlardý. Daha dirençli olanlar, (Munzur) nehirden karþýya geçiyorlardý. Askerler öyle yetiþir yetiþmez ateþe veriyorlardý maðaralarý. Sonra gittiðimizde/baktýðýmýzda, öyle çoðu yaþlý benim gibi. Getirip üst üste yýðýyordu askerler ve üzerlerine gazyaðý döküp ateþliyorlardý. Öyle canlý canlý... Kadýn, çoluk - çocuklarý da yakýyorlardý...”

Kutu Deresi’ni ceset kokusu sardý

“Dersimliler çok öldürüldüler! Kutu deresinden ceset kokusundan durulamýyordu. Ýnsanlarý öldürüp atmýþlardý. Öylesine felaket görülmemiþtir. Maalesef kötü askerler çoktu. Onlar kadýn, çoluk-çocuk ayrýmý yapmazlardý. Kadýnlarý götürüp kötülükler yapýyorlardý. Allah, Muhammed’in ümmetini bu hale düþürmesin. Ayný bizim gibi Zazaydýlar. Kurmançlar da vardý. Dersim köylülerinden de askerler vardý yanýmýzda. Biz ayný milletin çocuklarý idik ve birbirimizle savaþýyorduk.

Öldürdükleri kadýnlarýn altýnlarýný da alýyorlardý

Askerler evleri yaktýðýnda, kimi kadýnlar baþlarýný pencereden dýþarý sarkýttýklarýndan, ölürken boyunlarýnda altýnlarý ile öylecene kalýyorlardý. Piranlý Hecýk’ýn torunu, Husey’nin oðlu Mýsfa ile Dersim’de birlikte askerdik. O (Mýsfa), onbaþýydý. Biri daha vardý, adý: Hem’ýn oðlu Zubey’ di, Akrag Köyü’ndendi. Meðer bu ikisi daha önceden tanýþýyorlarmýþ. Baktým bu ikisi benden saklayarak suda biþeyler yýkýyorlar/oðuþturuyorlar.

Dedim:” Aða o nedir?”

Dedi:” Hopekli biþey yoktur..”

Onlar gittikten sonra bir ara fýrsat bulup torbalarýna baktýðýmda, meðer ki altýnlarmýþ. Beþi bir yerde, beþi bir yerde, ortasýnda da bir nuska vardý. On tane idi. Sonra dedim: “(Mýsfa) bu altýnlarý ne yapacaksýn?

Dedi:” Götürüp karýma takacaðým.”

Dedim:” Ne yaparsan yap, ama bunu yapma!..”

Dedi:” Valla takarým.” Daha yeni evli idi (...). Sonra da götürüp karýsýna takmýþ... Tanýk olanlar, yemin ediyorlardý; diyorlardý: “Altýnlarý karýsýnýn boyna takar takmaz, karýsýný bir titreme tutmuþ ve ölmüþ...” (...)


370 köylü elleri baðlý ölüme yürüdü
Kara Vagon belgeselinde ilk kez Hasan Saltýk arþivinden yayýnlanan bazý fotoðraflarda yer alýyor. Dersim tenkim harekatý sýrasýnda ‘asilere’ yardým ve yataklýk yaptýklarý gerekçesiyle Xeç (Demirkapý) Köyünden toplanarak elleri baðlanan köylüler Beyaz Dað’a götürülerek infaz edildiler. Yazar Emirali Yaðan’ýn Xeç köyü katliamý ile ilgili hazýrladýðý çalýþmada yer alan bilgilere göre sadece Demirkapý Köyü’nden 370 kiþi topluca öldürüldü