Türkiye, Kaddafi ve ailesinin malvarlýklarýný dondurdu, ül***e giriþleri yasaklandý. TMSF'nin de Arap-Türk bankasýna el koymasý gündemde. Libya ile ipler tamamen koptu.

Türkiye, BM Güvenlik Konseyi’nin kararlarý çerçevesinde Libya lideri Muammer Kaddafi’ye aðýr darbe vuracak kararlar aldý. Cumhurbaþkaný Abdullah Gül’ün onayladýðý hükümet kararnamesi ile Kaddafi ve ailesinin Türkiye’deki malvarlýðý donduruldu. Kaddafi’nin aile çevresi ve komutanlarýna Türkiye’ye giriþ yasaðý getirildi. Yine Kaddafi ailesinin kontrolündeki Libyan Foreign Bank’ýn büyük ortaðý olduðu A&T Bank (Arap-Türk Bankasý) yönetimine de el koyma yolu açýldý.

TMSF bankaya el koyabilir

Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan ve bakanlar kurulunun imzasýný taþýyan yaptýrým kararnamesi önceki gün Çankaya Köþkü’nden geçti. Cumhurbaþkaný Abdullah Gül’ün imzasý ile Resmi Gazete’de de yayýmlanan kararlarýn satýr aralarýnda yer alan ifadeler Kaddafi’ye aðýr darbe vuracak nitelikte. Kararlarýn belki de en çarpýcý sonucu A&T Bank’ýn geleceðiyle ilgili olacak. Bu bankanýn büyük ortaklarýndan Libyan Foreign Bank’ýn Türkiye’deki malvarlýklarý donduruldu. Kararnamede yer alan 2 madde, bu bankanýn yönetimine el konulacaðý anlamýna geliyor. Türkiye’ye giriþ yasaðý konulan ve malvarlýklarý dondurulan kiþilerin isimleri sýralanýrken bir sonraki maddede þöyle deniliyor: “Ýsimleri kayýtlý gerçek veya tüzelkiþiler ile bunlarýn adýna veya yönlendirmesiyle hareket eden gerçek veya tüzelkiþilerin, doðrudan veya dolaylý olarak Türkiye’de sahip olduklarý veya kontrol ettikleri tüm fonlar ile diðer mali varlýklar ve ekonomik kaynaklarýn dondurulmasýyla ilgili gerekli tedbirler süratle alýnýr.” Bu maddenin gereði olarak bir süre sonra TMSF tarafýndan A&T Bank’ýn yönetimine el konarak yeni isimlerin yönetim kuruluna atanacaðý söyleniyor. TMSF yönetime el koyarsa Türk bankacýlýk tarihinde bir ilk yaþanacak ve A&T Bank’a mali tablosundan ötürü deðil de uluslararasý hukuk ve politik risk gerekçesiyle el konmuþ olacak.

Türkiye ayrýca, aralarýnda Kaddafi’nin de bulunduðu 13 kiþinin malvarlýðýný dondurdu. Bunlarýn 8’i Kaddafi ailesinden. Libyalýlara ait 5 tüzelkiþiliðin malvarlýðý da dondurulmuþ oldu. Bu kuruluþlar Libya Merkez Bankasý, Libya Yatýrým Otoritesi, Libyan Foreign Bank, Libya Afrika Yatýrým Portföyü, Libya Ulusal Petrol Þirketi. Hepsinin ortak özelliði ise Kaddafi ve ailesinin kontrolünde olmalarý. Türkiye’ye seyahat yasaðý uygulanacak 18 Libyalýnýn ismi de Resmi Gazete’de yayýmlandý. Kaddafi ile aileden 10 kiþi giriþ yasaðý uygulanacaklar listesinde.



Davutoðlu, mayýs sonunda Türkiye ye gelen Libyalý muhaliflerin temsilcisi Ulusal Geçiþ Konseyi Baþkaný Mustafa Abdülcelil ile görüþmüþtü.

Bankanýn yüzde 30’u Ýþ ve Ziraat’ýn

Aktiflerinin deðeri 18 milyar dolarý aþan Libya Merkez Bankasý’nýn yüzde 100 sahibi olduðu The Libyan Foreign Bank, A&T Bank’ýn en büyük ortaðý. A&T Bank’ýn yaklaþýk yüzde 30’u ise Ýþ Bankasý ve Ziraat Bankasý’nýn. Kendisini “Türkiye ile Ortadoðu ve Kuzey Afrika arasýndaki ticaret iþlemlerinde uzmanlaþan ilk Türk bankasý” olarak tanýmlayan bankanýn ortaklýk yapýsý þöyle: Yüzde 15.43 Ziraat Bankasý, yüzde 1.62 Kuwait Investmentco, yüzde 20.58 Ýþ Bankasý, yüzde 62.37 ise Libyan Foreign Bank. Banka, Forbes dergisinin 2010 Banka Raporu’nda, küçük bankalar arasýnda son 3 yýlýn en hýzlý büyüyen bankasý olarak yer aldý. Banka, ayný zamanda 8 kat artýþ ile tüm bankalar arasýnda kârýný en çok arttýran banka oldu. Bankanýn Türkiye’de 6 þubesi bulunuyor.

Baþka yaptýrým da var

Libya’ya karþý BM kararlarý çerçevesinde alýnan diðer yaptýrým kararlarý þöyle:

Silah ve ilgili her türlü malzemenin Türkiye’den veya Türk vatandaþlarý tarafýndan ya da Türk bayraklý deniz ve hava araçlarýyla, Libya’ya doðrudan ya da dolaylý olarak tedarik, satýþ ve transferini engellemeye yönelik tedbirler süratle alýnacak.

Silah ambargosuna konu teþkil eden malzemelerin, Türk vatandaþlarýnca veya Türk bayraklý deniz ve hava araçlarýnýn kullanýlmasý suretiyle tedariki yasak olacak.

Libya’dan gelen veya Libya’ya giden deniz ve hava araçlarý, taþýdýklarý kargolarýn, paralý askerler de dahil olmak üzere, tedariki, satýþý, transferi ile þüphe duyulan durumlarda Türk topraklarý ve açýk denizlerde denetlenecek.

Denetim sýrasýnda yasaklý malzeme bulunursa ya imha edilecek ya da depolanacak veya üçüncü ülkelere gönderilecek.

Acil iniþ ve BM kararlarý dýþýnda Libya vatandaþlarý veya firmalarý tarafýndan sahip olunan, iþletilen hava araçlarýnýn Türkiye’den havalanmasýna, iniþ yapmalarýna izin verilmeyecek.

Müteahhitlere müjde var

Libya kararnamesinde müteahhitlerin teminat mektubu sorunu ile ilgili bir madde de var. 5’inci maddede, “Türk vatandaþlarý ve Türk kanunlarýna tabi olan gerçek veya tüzelkiþiler adýna, Libya’da yerleþik gerçek veya tüzelkiþiler ile bunlarýn adýna veya yönlendirmesiyle hareket eden gerçek veya tüzelkiþiler lehine verilmiþ olan teminat mektuplarýndan kaynaklanan tazmin talepleri dikkate alýnmaz” deniyor. Türk iþadamlarýnýn Libya’da devam eden 359 projesi ve 1.5 milyar dolar alacaðý bulunuyor.

ÝPLER TAMAMEN KOPTU

Türkiye, eski müttefiki Kaddafi ile tüm baðýný kopardý. Trablus Büyükelçisi merkeze çekildi, Davutoðlu muhalif kent Bingazi'ye gidiyor.

Türkiye, Libya ile tüm iliþkilerini kesti. Ankara, Türkiye’nin Trablus Büyükelçisi Salim Levent Þahinkaya’yý merkeze çekerek Libya lideri Muammer Kaddafi ve yönetimi ile son resmi baðý da kopardý. Trablus Büyükelçiliði aslýnda Libya’da yaþanan çatýþmalar nedeniyle mart ayý baþlarýnda kapanmýþ,

Büyükelçi Þahinkaya da Türkiye’ye gelmiþti. Ancak fiilen olmasa da resmen bu görevi yürütmeyi sürdüren Þahinkaya’nýn merkeze çekilmesi, yerine de bir atama olmamasý Ankara’nýn Kaddafi ile herhangi bir baðý kalmasýný tercih etmediði þeklinde yorumlandý. Ayrýca Dýþiþleri Bakaný Ahmet Davutoðlu, bugün Libyalý muhaliflerin baþkenti olarak nitelendirilen Bingazi’ye gidecek. Bakanlýktan yapýlan açýklamada ziyaretin günübirlik gerçekleþtirileceði belirtildi. Bu ziyaret de muhaliflerin resmen muhattap alýnmasý anlamýna geliyor.

Türkiye’de bir ilk

Bu geliþmelerin yanýnda Kaddafi’ye bir baþka büyük darbe de Türkiye’nin Libya liderini kara listeye almasý ile geliyor. BM Güvenlik Konseyi kararlarýna uyan Türkiye, Cumhurbaþkaný Abdullah Gül’ün onayladýðý hükümet kararnamesi ile Libya’nýn ortaklarý arasýnda olduðu Arap-Türk Bankasý’nýn yönetimine el koyuyor. Tasarruf Mevduatý Sigorta Fonu (TMSF) bankaya yeni yönetim atayacak. Bu Türkiye tarihinde de bir ilk. Zira ilk kez bir bankaya mali gerekçelerle deðil uluslararasý hukuk ve politik risk gerekçesiyle el koyma yolu açýlmýþ oluyor.

Müteahhitlerin Libya ile yaþadýðý teminat mektubu sorunu da aþýlýyor. Kararnameye göre, teminat mektuplarýndan kaynaklanan tazmin talepleri dikkate alýnmayacak.